NAJCZĘŚCIEJ ZADAWANE PYTANIA / ZAPYTAJ EKSPERTA

Czy stres zawsze jest negatywny?

Nie każdy stres jest dla nas wyniszczający. Chociaż wiadomo, że doświadczanie przewlekłego stresu, kiedy długo zmagamy się z jakąś trudną sytuacją (n.p. mobbingiem w pracy, ciężką chorobą w rodzinie, kryzysem w związku), może przynosić negatywne konsekwencje zdrowotne, to jednak wciąż istnieje w naszym życiu miejsce na pozytywny, wręcz „uskrzydlający” stres. Chcemy być stawiani przed wyzwaniami, mieć konkretne osiągnięcia, wychodzić poza strefę swojego komfortu i wyznaczać sobie nowe cele. To wszystko również wiąże się z koncentracją siły i energii, z podejmowanie wysiłku. To jest właśnie pozytywne oblicze stresu nazywane inaczej eustresem.

Warto podkreślić, że nasza zdolność do reakcji stresowej jest funkcją życiowo ważną.  To taki nasz system alarmowy, który pozwala nam mobilizować siły w trudnych sytuacjach.

Niestety liczba stresorów – wyzwań i zagrożeń, z jakimi współcześnie się zmagamy jest ogromna i powoduje, że zbyt często i na zbyt długo ten alarm się u nas uruchamia.

Czy przez stres jestem bardziej narażony/a na choroby?

Tak. Jeśli przez długi czas pozostajemy pod wpływem wyniszczającej nas sytuacji stresowej , to w naszym organizmie dochodzi do szeregu zmian chemicznych, które niekorzystnie odbijają się na naszym zdrowiu. Warto wiedzieć, że w sytuacji stresogennej nadnercza zwiększają  uwalnianie swoich hormonów – glikokortykosteroidów.  Jeśli stres trwa długo, to nadmiar tych związków we krwi  sprzyja występowaniu wielu problemów zdrowotnych takich jak nadciśnienie tętnicze czy cukrzyca.

Osoby żyjące w przewlekłym stresie i słabo sobie z nim radzące częściej chorują też na choroby zakaźne. Dzieje się tak dlatego, że nadmierne wydzielanie kortyzolu, adrenaliny i innych hormonów w sytuacji stresowej, przyczynia się do hamowania aktywności układu odpornościowego, co zwiększa podatność na zakażenia bakteryjne lub wirusowe, jak również może przyczyniać się do rozwoju komórek rakowych.

Już w 1950 roku lekarz i psychoanalityk F.G. Alexander, stworzył listę chorób, w których powstawaniu główną rolę odgrywają czynniki psychiczne, w tym stres. Lista ta została nazwana chicagowską siódemką. Do zestawienia chorób zaklasyfikował: chorobę wrzodową żołądka, nadciśnienie tętnicze, astmę oskrzelową, reumatoidalne zapalenie stawów, 

zapalenie jelita grubego, nadczynność tarczycy, atopowe zapalenie skóry. 

Inne problemy zdrowotne, do których przyczynia się nadmierny stres to: otyłość, zaburzenia snu, zaburzenia apetytu, migreny.

Co to jest syndrom wypalenia zawodowego i jaki jest jego związek ze stresem?

Wypalenie zawodowe to jest taki stan, który „krystalizuje się powoli przez dłuższy okres czasu” czyli nikt nie wypala się w jeden dzień. Stopniowo praca, która do tej pory mogła być wykonywana z zaangażowaniem i przynosić satysfakcję, zaczyna coraz bardziej męczyć. Syndrom ten bardzo często dotyka osoby, które wykonują zawody bardzo angażujące emocjonalnie, ale nie tylko. Najczęstszą przyczyną wypalenia zawodowego jest długotrwały stres, który skutkuje wyczerpaniem psychicznym i fizycznym. Pojawiają się bóle głowy, chroniczne zmęczenie, złe samopoczucie psychiczne, trudności ze snem.

To, co przyczynia się do podtrzymywania syndromu wypalenia zawodowego, to nieumiejętność regeneracji sił intelektualnych, fizycznych i emocjonalnych.

Zadbanie o równowagę w życiu oraz nabywanie umiejętności radzenia sobie ze stresem pomogą skutecznie wydobyć się z „pułapki wyczerpania”.

Czy to prawda, że od długotrwałego stresu się tyje?

Tak, od długotrwałego stresu można przybrać na wadze, ponieważ podczas reakcji stresowej wydziela się kortyzol, którego działanie powoduje między innymi zwiększenie apetytu. Logicznie dla naszego organizmu takie zwiększenie apetytu służyć ma dostarczeniu energii do walki. W rezultacie przy długotrwałym stresie może wzrosnąć stężenie cukru we krwi i odłożyć się w nadmiar tłuszczu, szczególnie brzusznego. Efekt ten miał służyć naszym dalekim przodkom w ochronie narządów wewnętrznych przed uszkodzeniem podczas walki.

Czy istnieją skuteczne sposoby radzenia sobie ze stresem?

Chociaż nie da się całkowicie wyeliminować stresu z naszego życia, to można nauczyć się skutecznie sobie z nim radzić. Istnieją trzy drogi radzenia sobie ze stresem: dążenie do zmniejszenia liczby stresorów poprzez ich eliminację lub ograniczanie, podwyższanie swojej wytrzymałości na obciążenia poprzez nabywanie nowych umiejętności (zmiana zachowania, myślenia) oraz łagodzenie reakcji stresowej poprzez techniki krótkotrwałego odprężenia.

Żeby skutecznie nauczyć się radzić sobie ze stresem najlepiej jest wziąć udział w warsztatach psychoedukacyjnych, które umożliwią nie tylko zdobycie wiedzy o stresie, ale przede wszystkim pomogą w poznaniu swoich indywidualnych reakcji na stres. Zrozumienie swojego funkcjonowania w sytuacji stresowej stanie się punktem wyjścia do zmiany – nabycia nowych umiejętności radzenia sobie. Polecamy udział w bezpłatnych warsztatach o których więcej informacji znajdziecie Państwo tutaj

Odpowiedzi opracowała mgr Anna Kulikowska – psycholog, psychoterapeuta

Na podstawie „Stres, mobbing i wypalenie zawodowe” ; Sven Max Litzke, Horst Schuh; GWP2007

ZAPYTAJ EKSPERTA

5 + 1 =